کوتاه‌ترین جواب این است: کیف چرم را هر هفته با دستمال نرم و خشک گردگیری کنید، هر دو تا سه ماه یک لایه‌ی خیلی نازک واکس بی‌رنگ یا هم‌رنگ بزنید، بیشتر از ظرفیتش بار نبرید و وقتی استفاده‌اش نمی‌کنید، پر از کاغذ و در کیسه‌ی پارچه‌ای نگهش دارید. بیشتر کیف‌هایی که زود از شکل می‌افتند یا ترک برمی‌دارند، مشکل جنس ندارند؛ یکی از همین چهار کار برایشان انجام نشده است. در ادامه هر کدام را با جزئیاتش توضیح می‌دهیم.
کیف با کفش چه فرقی دارد؟
اگر مقاله‌ی واکس زدن کفش چرم را خوانده باشید، بیشتر اصول را می‌دانید. ولی کیف سه فرق مهم با کفش دارد:
- کیف به لباس می‌چسبد. هر واکسی که روی کیف بماند، روی کت و مانتو هم می‌ماند. پس لایه‌ی واکس روی کیف باید خیلی نازک‌تر از کفش باشد و کامل پولیش شود.
- کیف از داخل هم آسیب می‌بیند. خودکار بی‌درپوش، لوازم آرایش، بطری آب و کلیدی که بی‌هوا در کیف انداخته می‌شود، آستر و حتی رویه را از داخل خراب می‌کنند.
- کیف بیشتر از وزن آسیب می‌بیند تا از خاک. رایج‌ترین خرابی کیف چرم پاره شدن خود چرم نیست؛ کنده شدن محل اتصال بند و دسته است.
اول جنس رویه را بشناسید
روش نگهداری به سطح چرم بستگی دارد:
- چرم دانه‌دار فلوتر، مثل کیف اداری چرم آکا یا کیف مردانه دستی شوزبگ 001: پرطاقت‌ترین سطح برای کیف هر روزه است، چون خط و خش ریز لابه‌لای دانه‌هایش گم می‌شود.
- چرم کروکو، یعنی چرم گاوی با نقش برجسته‌ی فلس، مثل کیف نیم اداری چرمی کروکو: نقشش خط و خش را پنهان می‌کند، ولی خاک در شیارهای نقش جمع می‌شود و باید با برس نرم بیرون آورده شود.
- چرم صاف: ظریف‌ترین ظاهر را دارد و خط و خش را بیشتر نشان می‌دهد.
- جیر، نبوک و اشبالت: واکس نمی‌خورند و برس و اسپری مخصوص می‌خواهند.
جنس رویه و آستر کیف‌های سرای چرم تبریز در مشخصات همان محصول نوشته شده است. اگر با این اسم‌ها آشنا نیستید، راهنمای فرق چرم ناپا، فلوتر، جیر و نبوک را ببینید.
مراقبت هر روزه و هر هفته
نگهداری کیف بیشتر عادت است تا کار:
- هر هفته رویه را با دستمال نرم و خشک گردگیری کنید. روی کیف کروکو، برس نرم را در جهت نقش بکشید تا خاک شیارها بیرون بیاید.
- کیف را روی زمین نگذارید. کف کیف بیشتر از هر جای دیگری ساییده می‌شود و خاک و رطوبت زمین را می‌گیرد. در کافه و مترو، کیف را روی پا یا صندلی کناری بگذارید.
- دست خیس یا کرمی را به کیف نزنید. کرم دست و ضدآفتاب لکه‌های چرب و تیره می‌گذارند که به مرور جا می‌افتند.
- عطر را پیش از برداشتن کیف بزنید و بگذارید خشک شود. الکل عطر چربی چرم را می‌برد و لکه‌ی روشن به جا می‌گذارد.
کیف چرم را چطور تمیز و واکس کنیم؟ قدم‌به‌قدم
- کیف را کامل خالی کنید و داخلش را وارونه بتکانید. خرده‌های ته کیف، مثل سنباده، آستر را از داخل می‌سایند.
- گرد و خاک را بگیرید. با دستمال نرم و خشک، و برای درزها و نقش کروکو با برس نرم.
- اگر لک دارد، تمیز کنید. اسپری تمیزکننده‌ی چرم را روی دستمال بزنید، نه مستقیم روی کیف، و سطح را آرام پاک کنید. برای خاک ساده، دستمال کمی نم‌دار کافی است؛ دستمال نباید خیس باشد.
- صبر کنید تا کامل خشک شود. در دمای اتاق، نه کنار بخاری.
- یک لایه‌ی خیلی نازک واکس بزنید. کمی واکس روی دستمال بردارید و با حرکت دایره‌ای پخش کنید. برای کیف‌های عسلی، قهوه‌ای، زرشکی و طوسی، واکس مراقبت از چرم بی‌رنگ مطمئن‌ترین انتخاب است، چون رنگ چرم را تغییر نمی‌دهد. برای کیف مشکی، واکس مراقبت از چرم مشکی گوشه‌ها و لبه‌های کم‌رنگ‌شده را هم یکدست می‌کند.
- چند دقیقه صبر کنید و بعد خوب پولیش کنید. با پارچه‌ی تمیز و خشک آن‌قدر بکشید که دیگر چیزی روی پارچه نیاید. این قدم در کیف از کفش مهم‌تر است، چون واکس اضافه به لباس منتقل می‌شود.
- کیف را یک شب استراحت بدهید و فردا استفاده کنید.
هر محصول تازه را اول روی گوشه‌ای کم‌دید امتحان کنید، مثلا زیر کیف یا پشت دسته. بعضی واکس‌ها و به‌خصوص پولیش روغنی بی‌رنگ ممکن است چرم روشن را کمی تیره‌تر نشان دهند.
هر چند وقت یک بار؟
| کار | کیف هر روزه | کیف مجلسی و گاه‌به‌گاه |
|---|---|---|
| گردگیری با دستمال یا برس نرم | هر هفته | بعد از هر بار استفاده |
| خالی کردن و تکاندن داخل کیف | هر دو هفته | بعد از هر بار استفاده |
| تمیزکاری و واکس نازک | هر دو تا سه ماه | هر شش ماه یا پیش از کنار گذاشتن |
| پولیش روغنی برای چرم خشک‌شده | وقتی چرم خشک یا کدر به نظر می‌رسد | سالی یک بار |
زیاده‌روی هم ضرر دارد. واکس و روغن زیاد چرم را شل و چسبناک می‌کند و خاک را به خودش می‌گیرد. یک قاعده‌ی ساده: اگر یک هفته بعد از واکس، رویه هنوز حس چرب دارد، دفعه‌ی بعد کمتر بزنید.
آستر و داخل کیف
آستر کیف‌ها یکی نیست. بیشتر کیف‌های اداری و دستی آستر پارچه‌ای دارند، مثل آستر سوئیت متراکم در کیف اداری فولدر 001. بعضی کیف‌ها آستر چرمی دارند، مثل کیف اداری تمام چرم زیر دو قفل که آسترش اشبالت طبیعی است.
- آستر پارچه‌ای را پس از خالی کردن کیف با جاروبرقی دستی یا برس نرم تمیز کنید. لکه را با دستمال کمی نم‌دار و یک قطره صابون ملایم بگیرید، نه با آب زیاد، و بگذارید کیف باز و در جریان هوا خشک شود.
- آستر چرمی پرزدار، مثل اشبالت، را فقط با برس خشک تمیز کنید و آب نزنید.
- خودکار و لوازم آرایش را در جیب جدا یا یک کیف کوچک داخلی بگذارید. جوهر روی چرم و آستر روشن تقریبا پاک نمی‌شود.
- بطری آب و قمقمه را با در محکم و ترجیحا در یک کیسه‌ی جدا ببرید. یک نشتی کوچک هم آستر را لکه‌دار می‌کند و هم از داخل به چرم نم می‌رساند.
وزن و فرم کیف
کیف چرم برای وزن مشخصی ساخته شده است. وقتی بیشتر از آن پر شود، اول دوخت محل اتصال بند و دسته کشیده می‌شود، بعد چرم دور همان نقطه چین می‌خورد و در آخر کنده می‌شود.
- کیف را آن‌قدر پر نکنید که درش به زور بسته شود یا بدنه‌اش برآمده شود.
- لپ‌تاپ و پرونده‌ی سنگین را در کیف اداری با جای مخصوص خودش ببرید. اگر دنبال چنین کیفی هستید، راهنمای انتخاب کیف اداری چرم کمکتان می‌کند.
- اگر کیف هم دسته دارد و هم بند دوشی، گاهی جای حمل را عوض کنید تا فشار همیشه روی یک نقطه نباشد.
- کیف دوشی را همیشه روی یک شانه و با یک گره نیندازید؛ بند در همان نقطه تا می‌خورد و چین دائمی می‌گیرد.
کیف را در کمد چطور نگه داریم؟
برای کیفی که چند هفته یا یک فصل کنار گذاشته می‌شود، سه چیز مهم است: فرم، هوا و تاریکی.
- فرم: داخل کیف را با کاغذ سفید مچاله یا یک پارچه‌ی نخی تمیز پر کنید تا بدنه نخوابد و چین دائمی نگیرد. روزنامه نگذارید؛ جوهرش به آستر روشن منتقل می‌شود.
- هوا: کیف را در کیسه‌ی پارچه‌ای یا جعبه بگذارید، نه در نایلون. نایلون رطوبت را حبس می‌کند و همین رطوبت در کمد بسته کپک می‌آورد. در خانه‌های نمور یک بسته‌ی رطوبت‌گیر در کمد کمک می‌کند.
- تاریکی: کیف را دور از آفتاب مستقیم پنجره نگه دارید. نور رنگ را ناهمگون می‌پراند و یک طرف کیف روشن‌تر از طرف دیگر می‌شود.
چند نکته‌ی دیگر: کیف را ایستاده بگذارید، نه زیر کیف‌ها و لباس‌های دیگر. بند بلند را باز کنید و کنار کیف بگذارید؛ اگر روی خود کیف بماند، رد دائمی می‌اندازد. کیف‌های روشن و تیره را به هم نچسبانید، چون رنگ ممکن است در گرمای تابستان منتقل شود. و پیش از کنار گذاشتن طولانی، کیف را تمیز کنید و یک لایه‌ی نازک واکس بزنید؛ چرمی که تغذیه‌شده انبار شود، کمتر خشک می‌شود.
کیف چرم خیس شد؛ چه کنیم؟
- آب را با دستمال خشک و با ضربه‌های آرام بگیرید، نمالید. مالیدن آب را در سطح پخش می‌کند و حلقه‌ی لکه می‌سازد.
- کیف را خالی کنید، با کاغذ پر کنید و در دمای اتاق و جریان هوا بگذارید. کاغذ خیس را هر چند ساعت عوض کنید.
- سشوار، بخاری، شوفاژ و آفتاب مستقیم ممنوع است. گرما چرم را جمع، سفت و شکننده می‌کند و این آسیب برنمی‌گردد.
- اگر بعد از خشک شدن رد حلقه‌ای آب ماند، معمولا با دستمال نم‌دار کل همان تکه‌ی چرم را، از درز تا درز، یکنواخت مرطوب کنید و بگذارید یکجا خشک شود. مرز لکه این‌طور محو می‌شود. این کار را روی جیر و نبوک نکنید.
- بعد از خشک شدن کامل، یک لایه‌ی نازک واکس یا پولیش روغنی بزنید، چون آب بخشی از چربی چرم را برده است.
لکه‌های رایج
- چربی و روغن: اضافه‌اش را با دستمال بردارید، کمی نشاسته یا پودر تالک روی لکه بریزید و یک شب بگذارید بماند. پودر روغن را بیرون می‌کشد. صبح با برس نرم بردارید و اگر لازم بود تکرار کنید.
- رنگ شلوار جین: جین تیره و نو، به‌خصوص پیش از چند شست اول، رنگش را روی کیف روشن و عسلی جا می‌گذارد. با تمیزکننده‌ی چرم و دستمال آرام پاکش کنید و زود اقدام کنید.
- جوهر خودکار: سخت‌ترین لکه است و اغلب کامل پاک نمی‌شود. مالیدن و حلال‌های خانگی معمولا آن را پهن‌تر می‌کنند و رنگ چرم را هم می‌برند. اگر کیف برایتان ارزش دارد، آن را به تعمیرکار کیف و کفش بسپارید.
استون، بنزین، الکل، سفیدکننده و دستمال مرطوب آرایشی را هرگز روی چرم امتحان نکنید. همه‌شان یا رنگ را می‌برند یا چربی چرم را.
زیپ، قفل و یراق
زیپ و قفل معمولا زودتر از خود چرم خسته می‌شوند. زیپی که سفت باز و بسته می‌شود را با کشیدن نوک یک مداد معمولی روی دندانه‌هایش روان کنید و روغن مایع نزنید، چون خاک را جمع می‌کند. یراق فلزی را فقط با دستمال خشک تمیز کنید؛ پولیش فلز اگر روی چرم کنار یراق بریزد، لکه می‌اندازد. زیپ را هم با زور نکشید و اگر گیر کرد، اول ببینید پارچه یا آستر لای دندانه‌ها نرفته باشد.
کیف پول و کمربند
کیف پول و کمربند هم چرم‌اند و همین مراقبت را می‌خواهند، فقط در اندازه‌ی کوچک‌تر:
- کیف پول را بیش از ظرفیتش پر نکنید؛ کارت و اسکناس اضافه، لبه‌ها و تاخوردگی را باز و شل می‌کند. کیف پول در جیب عقب شلوار هم زیر فشار و عرق زودتر کهنه می‌شود؛ جیب جلو یا جیب کت جای بهتری است. کیف پول کتی ساده از چرم گاوی کروکو است و نقشش خط و خش روزمره را پنهان می‌کند.
- کمربند را پس از باز کردن آویزان یا لوله کنید، نه این‌که تا شده بماند. هر چند ماه یک لایه‌ی نازک واکس بزنید، به‌خصوص دور سوراخ‌ها و جایی که از سگک رد می‌شود. کمربند تک لایه از چرم گاومیش است و با همین مراقبت ساده سال‌ها کار می‌کند.
بقیه‌ی اکسسوری‌های چرمی و همه‌ی کیف‌های چرم سرای چرم تبریز را هم می‌توانید ببینید. محصولات نگهداری در دسته‌ی محصولات مراقبتی هستند.
اشتباه‌هایی که کیف را خراب می‌کنند
- بار بیش از ظرفیت. رایج‌ترین دلیل کنده شدن دسته و بند.
- نگهداری در نایلون. رطوبت حبس می‌شود و کپک می‌آورد.
- خشک کردن با حرارت. چرم را سفت و ترک‌خورده می‌کند.
- واکس زیاد و پولیش نشده. به لباس منتقل می‌شود و خاک را جذب می‌کند.
- عطر و الکل مستقیم روی کیف. لکه‌ی روشن می‌اندازد.
- کیف روی زمین و در صندوق عقب. کف کیف ساییده می‌شود و گرمای ماشین در تابستان چرم را خشک می‌کند.
پرسش‌های پرتکرار
کیف چرم را هر چند وقت یک بار واکس بزنیم؟
کیفی که هر روز استفاده می‌شود، هر دو تا سه ماه یک لایه‌ی خیلی نازک. کیف مجلسی، هر شش ماه یا پیش از کنار گذاشتن طولانی. گردگیری هفتگی از همه مهم‌تر است.
واکس کفش را می‌شود روی کیف زد؟
واکس‌های مراقبت از چرم سرای چرم تبریز برای کفش، کیف و کمربند چرم صاف ساخته شده‌اند. فقط روی کیف لایه را نازک‌تر بزنید و کامل پولیش کنید تا به لباس منتقل نشود. روی کیف جیر و نبوک واکس نزنید.
کیف چرم را می‌شود شست؟
نه. کیف چرم را در آب و ماشین لباسشویی نشویید. رویه را با دستمال کمی نم‌دار یا تمیزکننده‌ی چرم پاک کنید و آستر پارچه‌ای را فقط موضعی تمیز کنید.
کیف چرم بو گرفته؛ چه کنم؟
کیف را خالی کنید، درش را باز بگذارید و یکی دو روز در جای خشک و پرهوا، دور از آفتاب، بگذارید. یک کیسه‌ی پارچه‌ای کوچک جوش شیرین یا چند تکه زغال داخلش بگذارید و بعد بیرون بیاورید. اسپری خوشبوکننده را مستقیم داخل کیف نزنید.
رنگ کیف چرم با گذر زمان عوض می‌شود؟
کمی بله. چرم طبیعی با استفاده و نور، به‌خصوص در رنگ‌های روشن مثل عسلی، کمی تیره‌تر و گرم‌تر می‌شود و این بخشی از زیبایی‌اش است. چیزی که باید جلویش را گرفت، روشن شدن ناهمگون از آفتاب و لکه‌های چربی است.
کیف چرمی ترک برداشته؛ قابل درمان است؟
ترک‌های ریز سطحی که از خشکی چرم آمده‌اند، با پولیش روغنی و واکس منظم کم‌رنگ‌تر می‌شوند و جلوی بیشتر شدنشان گرفته می‌شود. ترکی که تا عمق چرم رفته برنمی‌گردد و بهتر است پیش از پاره شدن به تعمیرکار نشان داده شود.
